Kobieta w realiach współczesności
Autorstwo / redakcja: Łucja Dobrowolska   
wtorek, 12 czerwca 2007 14:44

KOBIETA W REALIACH WSPÓŁCZESNOŚCI.
Refleksje

W dniach 12–14 września 2006 roku uczestniczyłyśmy (Anna Winowska i Łucja Dobrowolska — pracownice ze Schroniska św. Brata Alberta dla Kobiet i Matek z Dziećmi we Wrocławiu) w międzynarodowej konferencji tematycznej dotyczącej przeciwdziałania przemocy w rodzinie, realizowanej w ramach projektu „Kobieta w realiach współczesności”.

Konferencja odbyła się w Ostrowie Wielkopolskim, na którą z całej Polski licznie zaproszeni zostali pracownicy:

  • miejskich ośrodków pomocy społecznej,
  • ośrodków interwencji kryzysowych,
  • centrów pomocy rodzinie,
  • poradni psychologiczno-pedagogicznych,
  • ośrodków terapeutycznych,
  • zakładów karnych dla mężczyzn i kobiet,
  • organizacji pozarządowych prowadzących schroniska dla kobiet i matek z dziećmi i ośrodki przeciw przemocy.

Z zagranicy udział w konferencji wzięli: · Włochy - reprezentowane przez Prezesa i grupę pracowników organizacji "Donne insieme" z miast Pulia i Lecce, która zajmuje się interwencją kryzysową w rodzinie, w szerokim tego słowa znaczeniu.

· Niemcy - z okręgu Dolnej Saksonii, reprezentowane przez grupę psychologów, prawników, terapeutów zajmujących się przemocą w rodzinie , przemocą dzieci nad dziećmi, prowadzących liczne ośrodki wsparcia i interwencji kryzysowych. Wiodące tematy to: · Charakterystyka działań pomocowo-prawnych w Niemczech i we Włoszech. · Uregulowania prawne i realizacja form pomocy w Polsce Atmosfera wykładów, dyskusje, zajęcia warsztatowe były bardzo gorące, gdyż podjęty temat stał się w naszych państwach problemem społecznym. Kobiety, dzieci, całe rodziny cierpiały z powodu doznawanej przemocy po kilkanaście lat nim zaczęty przychodzić po pomoc, nim się pojawiły wstępne uregulowania ustawowe. Sytuacja wielu rodzin zdążyła urosnąć do rangi problemu społecznego. Państwo nie ponosi odpowiedzialności za czyny (ogólnie przyjęte za karalne), które są dokonywane w rodzinie, na rodzinie, a nie są zgłoszone do odpowiednich organów. Tempo zmian w tych kwestiach jest bardzo powolne. Całe pokolenia kobiet, które byty i są ofiarami przemocy, były ignorowane przez prawo (ofiara jest zmuszona do ucieczki z dziećmi, a sprawca zostaje w domu). W Polsce ta sytuacja zaczyna się powoli zmieniać, obserwujemy liczne kampanie medialne mające na celu powstrzymać przemoc w rodzinie, powstają liczne placówki służące pomocą ofiarom przemocy, liczne ośrodki interwencji kryzysowej, centra pomocy rodzinie, realizuje się liczne projekty terapeutyczne. Rośnie ilość zgłaszanych przypadków przemocy w rodzinach, rośnie i pogłębia się świadomość kobiet o utracie wolności osobistej. Powstają liczne warsztaty umiejętności rodzicielskich, rośnie liczba zatrudnianych doradców rodzinnych, gdyż w rodzinach o różnych elementach przemocy i różnym nasileniu nastąpił wieloletni proces degradacji osobowości i jej deficyty .

W centrach pomocy rodzinie opracowuje się na podstawie zapotrzebowania kobiet doświadczających przemocy liczne oferty. Przykład jednej z nich w skrócie: · Wysłuchanie opisu problemu. · Diagnoza. · Uporządkowanie doświadczeń. · Rozwijanie mocy sprawczej. · Koncentracja na pozytywach. · Komplementowanie walorów osobowości. · Wiedza, na temat wydobywania zasobów własnych. Profesjonalnie zostały poprowadzone zajęcia warsztatowe przez specjalistów Instytutu "Amity" z Warszawy. Tematem zajęć była m.in. "Praca z ofiarą", gdzie zostały przeanalizowane - Kroki treningu umiejętności uczenia się odważnych komunikatów. · Jak zachować się odważnie (informacja pewna, merytoryczna, bez lęku, bez wyrzutu). · Rozpoznawanie własnych komunikatów. · Możliwości zachowań: agresywny, uległy, manipulacja - do czego prowadzi (hipotetyczny przykład sprawcy łamiący obietnicę). · Szczere powiedzenie o złamaniu obietnicy. · Konsekwencja. · Oczekiwanie. · Przekazanie konkretnej informacji sprawcy. · Zaplecze (powołujemy się na dobre strony wspólnego pożycia). I Bardzo ciekawym doświadczeniem był - Trening kontroli złości, czyli wyposażenie ludzi w pewne umiejętności. · Wyzwalacze (wewnętrzne - interpretacja zdarzenia i zewnętrzne - dana sytuacja). · Sygnały (kołatanie serca, rumieńce na twarzy, ucisk w klatce piersiowej). · Reduktory (zmiana wyobrażenia o danej sytuacji - moja mowa wewnętrzna, wartości metafizyczne bardzo wskazane). · Monity (zmiana wyzwalacza wewnętrznego) · Samoocena społeczna · Umowa społeczna Były to również wykłady.

Najciekawszy moim zdaniem byt wykład Pana Jacka Morawskiego "Metodologia pracy ze sprawcą". Oto kilka myśli... Nie ma usprawiedliwienia dla żadnej formy przemocy. Osoba, która dopuszcza się przemocy robi to dlatego, że chce. Sprawcy nie chcą ponosić odpowiedzialności za swoje czyny. Pan Morawski zaproponował, by w pracy ze sprawcą używać słowa interwencja, gdyż popularne słowo terapia implikuje to, że mamy do czynienia z chorobą. Agresja nie jest chorobą, jest zachowaniem wyuczonym przez obserwację, bezpośrednie doświadczenie i powtarzanie. Sposobem na agresję jest nauczanie innych zachowań. Różni ludzie uczą się w różny sposób. Tendencja jest taka, że terapeuci, psychologowie wywodzą się z różnych klas społecznych. Nieskuteczne są często sposoby nauczania sprawców tego, czego sami doświadczaliśmy w życiu czy wynieśliśmy z domu.

Podział na sprawce i ofiarę jest często wyraźny, ale jeżeli dwoje dorosłych ludzi od wielu lat się awanturuje i wyzywa się, to trudno jest zobaczyć kto jest sprawcą a kto ofiarą.

Każda ze stron przemocy domowej ma rację, patrzą na to samo a widzą co innego. Ważne jest profesjonalne przygotowanie się do rozmowy czy mediacji. Typową postawą sprawców jest brak dystansu. Cechy, źródła: · Deficyt umiejętności prospołecznych · Podejście alternatywne (szukamy sposobów wykluczających agresję) · Podejście substytucyjne ("Jasiu, nie bij siostrzyczki") · Deficyt samokontroli (nadmierna złość) Błędy myślowe młodzieży agresywnej: · Myślenie zamknięte. · Obwinianie innych. · Unikanie wysiłku i brak wytrwałości. · Niechęć do odpowiedniego działania. · Brak perspektywy czasowej. · Strach przed "utratą twarzy". · Lęk, wiara w siłę. · Postawa właściciela.

Podejmowane jeszcze były zagadnienia o łańcuchu zdrowej złości i przewlekłej złości, o rodzajach zniekształcenia poznawczego - czyli błędach myślowych, o samokontroli. Bardzo ciekawym aspektem wykładu było podjecie próby określenia poziomu moralnego (na jakim sprawca myśli) oraz wnioskowanie moralne, które miało służyć korekcji błędów myślowych osób, które zachowują się agresywnie. Wspólna Debata poprowadzona przez redaktora Michała Olszańskiego z "Ekspresu reporterów" zgromadziła wypowiedzi licznych przedstawicieli wielu środowisk w Polsce, w Niemczech, we Włoszech na temat aktualnej sytuacji rodziny we współczesnym świecie, na temat sytuacji dziecka w rodzinie w której doświadcza przemocy. Została zredagowana petycja do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej o nowe uregulowania prawne dotyczące ofiar przemocy każdej z grup społecznych. Zachęcam do zgłębiania wiedzy na te tematy, żeby nasze oddziaływanie było żywe i owocowało dobrą rodziną.

"Przemoc karmi się milczeniem"
opracowała: Łucja Dobrowolska